تلفن تماس : 09120321063

آخرین مطالب المپیاد زیست شناسی خبری، آموزشی، منابع و ...

آموزش زیست شناسی

لنفوم

لنفوملتفوم نوعی سرطان خون می باشد. این سرطان خونی زمانی اتفاق می افتد که سلول های لنفوسیت B یا  لنفوسیت T (گروهی از سلول های سیستم ایمنی بدن انسان) با سرعت زیاد یا به مدت طولانی تقسیم و تکثیر می شوند. لنفوم می تواند در گره لنفاوی ، طحال، مغز استخوان، خون،  یا اندام های دیگر به وجود آمده و نهایتا یک یا چند تومور را به وجود آورد. 

به طور معمول لنفوم به شکل یک تومور جامد از سلول های لنفوئید دیده می شود. در مان لنفوم اغلب شیمی درمانی بوده و گاه نیز می توان از رادیوتراپی و پیوند مغز استخوان استفاده نمود. قابل درمان بودن لنفوم بستگی به نوع و درجه و ویژگی های بافتی سرطان در فرد مربوطه دارد. این سلول های سرطانی اغلب از گره های لنفاوی منشا می گیرند و به شکل تورم گره لنفاوی حاوی تومور نمایان می شوند. البته ممکن است لنفوم از سایر مناطق بدن نیز منشا بگیرد که در این صورت به آن لنفوم خارج گرهی یا همان extranodal lymphoma گفته می شود.

محل های شروع لنفوم خارج گرهی عبارتند از لوزه ها، پوست، مغز، روده ها و استخوان . لنفوم ها در ارتباط نزدیکی با نوع دیگری سرطان خون به نام لوسمی های لنفوئید هستند. در لوسمی های لنفوئید هم لنفوسیت ها سلول های درگیر هستند اما در این نوع سرطان خون، فقط سلول های درحال گردش در خون و سلول های مغز استخوان درگیر می گردند.  در لوسمی های لنفوئید تومور های جامدی ایجاد نمی شود. یه طور کلی انواع زیادی لنفوم وجود دارد و البته باید به این نکته نیز توجه کرد که لنوفم ، خودش نوعی از انواع سرطان خون است.

علائم و تظاهرات لنفوم

لنفوم با یک سری علائم غیر اختصاصی بالینی تظاهر می کند. در صورت دیده شدن این علائم، گره لنفاوی مربوطه باید با عمل جراحی برداشته شده و برای بررسی های بیشتر به آزمایشگاه فرستاده شود. این علائم عبارتند از:

  • لنفادنوپاتی : یا همان تورم گره لنفاوی، این مورد تظاهر اولیه ی لنفوم می باشد
  • تظاهرات عمومی: می تواند در همه انواع لنفوم دیده شود. شامل: تب، تعریق شبانه، کاهش وزن، بی اشتهایی (آنورکسی)، خستگی، خارش و مشکلات تنفسی

تشخیص لنفوم

لنفوم به طور کلی و به شکل قطعی توسط بیوپسی (نمونه برداری) بافت گره لنفی درگیر و بررسی آن زیر میکروسکوپ تشخیص داده می شود.  بعد از قطعی شدن تشخیص لنفوم ، اغلب چند تست مختلف برای تشخیص نوع لنوفم انجام داده می شود که با این تست ها می توان نوع لنفوم را تشخیص داده و پیش آگهی و شرایط درمانی آن را مشخص کرد. این تست ها عبارتند از تئیین ایمونوفنوتیپ (immunophenotyping) ، فلوسیتومتری (flow cytometry)، و تست فیش (FISH). 

چندین مشخصه ی خاص در بین لنفوم ها وجود دارد که برای دسته بندی لنفوم ها به کار می روند. از این ویژگی ها برای دسته بندی لنفوم ها به انواع مختلف استفاده می شود. دسته بندی لنفوم می تواند پیش آگهی و درمان این بیماری را تحت تاثیر قرار دهد. ویژگی هایی که برای طبقه بندی لنفوم استفاده می شوند عبارتند از:
این لنفوم نوعی لنفوم هوجکین است یا لنفوم غیر هوجکین
سلول درگیر، لنفوسیت T است یا لنفوسیت T
سلول ها برای اولین بار از کجا منشا گرفته اند

لنفوم هوجکین

سلول ریداشترنبرگلنفوم هوجکین تقریبا بهترین نوع شناخته شده ی لنفوم است. اصلی ترین وجه تمایز لنفوم هوجکین با سایر لنفوم ها ( که در مجموع لنفوم های غیر هوجکین نامیده می شوند) وجود نوعی سلول به نام سلول ریداشترنبرگ (reed-sternberg cell) می باشد. این سلول ها سلول های بزرگ و چند هسته ای هستند که از لنفوسیت های B منشا می گیرند. (شکل مقابل)

طبقه بندی WHO (سازمان بهداشت جهانی)

طبقه بندی ای که امروزه مورد قبول اکثر جهانیان می باشد طبقه بندی مربوط به سازمان بهداشت جهانی است که در سال 2001 منتشر شده و در سال 2008 بروزرسانی شد. این طبقه بندی آخرین طبقه بندی منتشر شده بوده و بر اساس ویژگی های به کار رفته در REAL تدوین شده است. ( Revised european-american lymphoma classification). این طبقه بندی بر اساس نوع غالب سلول های توموری و ویژگی های فنوتیپی، مولکولی و سیتوژنتیکی این سلول ها انجام می گیرد. در این طبقه بندی 3 نوع اثلی تومور وجود دارد: تومور های سلول های B ، تومور های سلول های T و تومور های سلول های NK) natural killer). البته غیر از این سه گروه اصلی چند گروه ناشایع دیگر نیز وجود دارد. لنفوم هوجکین بر اساس این طبقه بندی به عنوان توموری شناخته می شود که از تعداد زیادی سلول های B بالغ ولی ناهنجار تشکیل شده است. 

فرمولاسیون کاری (working formulation)

فرمولاسیون کاری در سال 1996 مورد قبول ترین طبقه بندی لنفوم های غیر هوجکینی بود. در این طبقه بندی لنفوم های هوجکین را کنار گذاشته و تمام موارد باقی مانده را بر اساس پیش آگهی آن ها به 4 دسته (درجه پایین، درجه متوسط، درجه بالا و متفرقه) تقسیم کردند. این طبقه بندی تاریخی هیچ ارزشی برای مارکر های سطحی سلول ها یا ژنتیک یا حتی نوع سلول ها (لنفوسیت T یا لنفوسیت B ) قائل نشده بود. این نوع طبقه بندی در زمان انشتارش بسیار مورد قبول واقع شده اما امروزه متروک شده است. البته امروزه در تعداد معدودی از مرازک سرطان برای بیان پیش آگهی بیماری استفاده می شود.

انواع لنفوم

انواع زیادی لنفوم وجود دارد. برخی از لنفوم ها به عنوان خوش خیم و سست و تنبل دسته بندی شده ( مثل لنفوم لنفوسیتی کوچک) و حتی بدون درمان نیز با طول عمر بالا سازگاری دارند ولی برخی دیگر نیز به عنوان تهاجمی و کشنده دسته بندی می شوند مثل لنفوم بورکیت که در زمانی کوتاه منجر به مرگ بیمار می شوند. البته با این وجود بیشتر لنفوم ها در صورت تشخیص به موقع به درمان خوب جواب داده و قابل درمان هستند. پیش آگهی لنفوم ها به طور قابل توجهی به تشخیص صحیح و به موقع بیماری بستگی دارد.

انواع لنوفم
نوع لنفوم شیوع نسبی هیستوپاتولوژی ایمونوفنوتایپ درصد بقای 5 ساله توضیحات
لوسمی/لنفوم سلول T پیشساز 40% لنفوم های کودکی لنفوبلاست هایی با خطوط داخل هسته ی نامنظم، کروماتین فشرده، هستک کوچک و سیتوپلاسم جزئی همراه با گرانول TdT , CD2 , CD7 _ به دلیل در گیری تیموس اغلب به شکل توده سینه ای تظاهر پیدا می کند. اغلب با جهش NOTCH1 همراه است
لنفوم فولیکولار 40% لنفوم های بزرگسالان الگوی رشد فولیکولار (ندولر) سلول های شکافته کوچک (cleaved, centrocytes) مخلوط شده با سلول های فعال بزرگ (centroblasts) CD10 و Ig سطحی 72-77% در بزرگسالان، همراه با درگیری گره های لنفاوی، مغز استخوان و طحال، در ارتباط با جهش (t(14;18 و اوراکسپرشن Bcl-2 ، تنبل
لنفوم منتشر سلول B بزرگ 40 تا 50 درصد لنفوم های بزرگسالان متفاوت، اعلب به شکل سلول های B مراکز زایا، الگوی رشد منتشر الگوی بیان متفاوت CD10 و Ig سطحی 60% اغلب در بزرگسالان ولی در همه سنین دیده می شود. شروع خارج گرهی ، مهاجم
لنفوم سلول منتل mantle 3 تا 4 % لنفوم های بزرگسالان لنفوسیت های کوچک تا متوسط با الگوی رشد منتشر CD5 50 تا 70 % مردان بزرگسال، درگیری گره لنفی، مغز استخوان، طحال و دستگاه گوارش. جهش (t(11,14. اوراسپرشن cyclin D1 و نیمه مهاجم
لوسمی/لنفوم لنفوسیتی مزمن سلول B 3-4% لنفوم های بزرگسالان لنفوسیت های غیر فعال کوچک در کنار تعداد متفاوتی از سلول های فعال بزرگ. درگیری منتشر گره های لنفی CD5 و Ig های سطحی 50% بزگرسالان، درگیری گره لنفیريال طحال و مغز استخوان. درگیری خون محیطی. تنبل
لنفوم مالت 5% لنفوم بزرگسالان اندازه و تمایز متفاوت سلول ها. 40% شامل تمایز پلاسماسل ها. لانه گزینی سلول های B درپوست باعث ضایعات لنفواپیتلیال میشود CD5 , Cd10 و Ig سطحی _ خارج از گره های لنفی، بسیار سست و خوش خیم. با جراحی ساده درمان می شود
لنفوم بورکیت کمتر از 1% لنفوم های US سلول های گرد لنفوئید با اندازه متوسط با چند هسته. ظاهر آسمان پر ستاره با انتشار گسترده و آپوپتوز بینابینی CD10 و Ig سطحی 50% اندمیک در افریقا و تک گیر در سایر مناطق جهان، در کودکان و در افراد دچار اختلال ایمنی، اغلب همراه با درگیر احشا. تهاجمی و کشنده
مایکوزیس فانگوئیدس شایع ترین بدخیمی لنفوئید پوستی اغلب سلول های لنفوئید کوچک با هسته های درهم تنیده که به داخل اپیدرم ارتشاح یافته و میکروآبسه های pautier را ایجاد کرده اند CD4 75% علائم پوستی منتشر یا لوکالیزه، غالبا غیر مهاجم، در نوع مهاجم به نام بیماری سیزاری اریتم پوستی و درگیری خون محیطی دیده می شود
لنفوم سلول T محیطی / not othervise specified شایع ترین لنفوم سلول T متفاوت، اغلب سلول های کوچک و بزرگ لنفوئیدی با هسته های درهم تنیده CD3 _ اغلب منتشر و مهاجم
نوع اسکلروز ندولر لنفوم هوجکین شایع ترین نوع لنفوم هوجکین التهاب و سلول های ریداشترنبرگ، غالبا باند های اسکلروز گسترده حاوی کلاژن CD15 و CD30 _ شایعتر در جوانان. در گره های لنفوای سینه ای و گردنی 
نوع مخلوط لنفوم هوجکین (Mixed cellularity) دومین لنفوم شایع هوجکین التهاب و سلول های ریداشترنبرگ زیاد CD15 و CD30 _ شایع در مردان، نسبت به اسکلروز ندولر دیرتر تشخیص داده می شود. ویروس اپشتین بار EBV در 70% موارد نقش دارد

 

درجه بندی (استیج) لنفوم

بعد از تشخیص و قبل از درمان هر سرطانی، آن سرطان درجه بندی می شود. این درجه بندی برمبنای چگونگی گسترش سلول های سرطانی در بافت های اطراف و در کل بدن انجام می گیرد. درجه بندی بین I (محدود) و IV (منتشر) مشخص می شود. این درجه بندی ها نحوه درمان و پیش آگهی هر سرطانی را مشخص می کند.

در لنفوم های هوجکین و غیر هوجکینی در هر دو سیستم درجه بندی Ann Arbor استفاده می شود. درجه I به معنی درگیری موضعی گره بنفی و عدم انشتار به اطراف می باشد. II به معنی درگیری دو یا چند گره لنفی می باشد. III گستردگی لنفوم در هر دو طرف دیافراگم را نشان داده و IV درگیری های خارج گره های لنفی را مشخص می کند.برای مشخص کردن درجه سرطان از PET Scan یا از CT scan استفاده می شود.

درمان لنفوم

 

 


Super User

وبگاه: IrSchool.net

گروه تولید محتوا همیار دانش آموز 1395

نظر دادن

 فروشگاه آنلاین مدرسه ایرانیان

 
 
 

نماد اعتماد الکترونیکی

  

تیم همیار دانش آموز موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی - ای نماد - شده است. با اطمنیان خرید کنید.

 

عضویت در خبر نامه

از آخرین اخبار، محصولات و تخفیف های ما آگاه شوید.

تماس

 ایمیل : IrSchool.net@gmail.com
تلفن : 03134461898
تلفن همراه : 09120321063